Могай вий нуным мöҥгö пöртылта? Вараксим – кеҥеж жапын эн оҥай кайыкше манам гынат, йоҥылыш ом лий, шонем. Эр гыч кас марте тудо ямле семже дене тÿням шергылтара, семже почешак южышто чÿчка.
Тиде кайык мыйын йоча жапыштемат «пеленемак» лийын. Тунамат пыжашым чоҥымыжым, изи ньогаже-влакым кугемдымыжым, икымше гана ош тÿняшке лукмыжым тÿткын эскеренна. Пöрт вуйышто алят тунамсе пыжашышт-влакын олмышт улыт.
Эртыше ийыштат нуно чоҥештен тольыч да вигак «сурт-ыштым» нöлташ пижыч. Тиде гана сурт-оралтыштлан вÿтам ойырен нальыч. Жап эртыш, иге-влакат кугемыч да шыже велеш чоҥештен кайышт. Шонышна, шокшо эл, кужу корно нуным вес йогыныш лупшалеш да илыш пыжашыштым вес гана вес вере чоҥат. Но шошым чылт öрна. Тÿшка дене чоҥештен тольыч да кокытшо вигак вÿта коклаш пурен кайыш. Теве тудо палыме пыжаш! Кö пала, ала кодшийсе уна-влакат лийын огытыл, туге гын, вÿта коклаште пыжаш улмым кушеч паленыт?
Июнь тÿҥалтыште «суртыштышт» кум муно коеш ыле. Вÿташке пурет – вараксим (очыни, ава) тунамак чоҥештен лектеш, но мÿндыркö ок кай. Лишнак чоҥештылеш, «йочам-влакым ида тÿкö, нуно але изи улыт» маншыла, семынже чогымата. Кас велеш пурет – тунамже коктынат чоҥештен лектыт да, кайымым вучен, вÿта воктенак тышке-тушко чоҥештылыт. Варажым, эше кок-кум йырым савырнен, пурен каят.
Кок-кум арня эртыш ала уке, вÿта воктене кайык ешын погынен шичмыжым ужын, чонемлан ала-кузе куанлын-шÿлыкын лийын колтыш. Игыштлан нунат икымше «ошкылым» ышташ туныктат. Ондак шкешт чоҥештен савырнышт, вара лÿдын-лÿдынрак кум иге кавашке нöлталте. А ава-ача кузе йырышт пöрдыт, чогыматат! Йочашт-влакым ош тÿняш лукмыштлан мочол куаненыт! Чаманаш логалеш, ме кайык йылмым огына умыло.
Ынде вараксим иге-влак лÿдде чоҥештылыт, кочкышымат ача-ава деч вучен огыт шинче.
Ойлат, вараксим-влак, кужу корныш тарванымеке, икмыняр кече гыч (а шагатлан нуно шÿдö утла километрым эртат) шокшо элыш миенат шуыт да кужу телымат туштак эртарат. А кайыме корныштышт мыняр тÿрлö элым, мыняр тÿрлö пÿртÿсым вашлийыт. Оҥай, могай вий нуным вес ийжылан мöҥгö, чоҥен кодымо пыжашышкышт пöртылта?
М. АНДРЕЕВА. |
|
Икана Оксина вате Уфаш ÿдыржö дек унала каен. Тудо Черниковка микрорайонышто ила улмаш. Уфаш миен шумек, ялысе ÿдырамаш остановкыш ошкылын. Ўдыржын илыме велыш могай трамвай коштмым пален огыл. Онча, остановкышто салтак шога. Тудын воктекше мият, йодеш: “Солдат, не знаешь какой трамвай ходит на Чёрную горку?” “Бабушка, я матрос, не солдат. Знаю Чёрное море, там плавают корабли”, - вашешта тудыжо. “Туге мо?” ышталешат, ÿдырамаш такси дек ошкылеш. “Куда едем?” - йодеш таксист. “Не могу сказать, забыла. Сейчас найду, адрес в сумке”, - вашешта Оксина вате да, кагаз лаштыкым кычалын, сумка гыч межым, шöрым, шылым, ÿйым, мÿйым луктын пышта. “Куда везёшь? На базар?” - йодеш таксист. “Нет, нет, к дочке. На праздник”, - манешат, таксистлан адресым шуялта. Такси адрес почеш кудалеш.
В. ГАЛЕЕВ.
Искуш ял, Дöртыльö район. |
Жапым ида шуйкале Июль тылзыште газет шотышто редакцийыш чÿчкыдын йыҥгырташ тÿҥальыч. Кажныжым ик йодыш тургыжландара – подпискым ыштеныт, но ала-могай амаллан кöра газет миен ок шу... «Оксажым тÿленна, а газет молан ок тол?» манын йодыт. Тыге ыле ий тÿҥалтыштат. Тунамат (январьыште) ятыр вуйшиймаш ыле.
Пагалыме лудшо йолташна-влак, чын, ме газетым ыштена, типографийыште тудым печатлат, но калык коклаш газетым ме огыл, а почта пашаеҥ-влак шарат, садлан чыла йодыш нунын деке лийшаш ыле. Редакцийын яшлыкышкыжат мемнан возалтме кажне газетымак огыл пыштат. Йодмыланна «сортировкышто але ямдылен шуктен огытыл» маньыч. Но нине изданий-влакак ужалымаште тÿшка дене кият.
Ончыкыжымат газет тендан деке миен ок шу гын, жапым шуйкалыде, квитанцийым налын, верысе почта отделенийыш ошкылза да вигак вуйлатышыж деке пурыза. А эше сайрак, кунам йодмашым мут дене огыл, а, кагазеш возен, почта отделенийыш колтеда. Тыге веле йодышым рашемдаш лиеш. Меат шкенан велым тиде чырым кораҥдаш полшаш тыршена.
Ушештарена, 2010 ийын кокымшо пелыжлан подпискым умбакыжат ышташ лиеш.
Тидым поснак Мишкан ден Бирск районласе лудшо-влаклан палаш кÿлеш. Пытартыш ийлаште марла изданий-влаклан подпискым ыштыме шотышто нине кундемысе марий-влакын моло районласе дене таҥастарымаште утыр шеҥгелан кодмышт тений эше утларак «лакемалте». |
|
22 июль - Торгайыше пашаеҥ-влакын кечышт |
Паша лÿдшым лÿдыкта, лÿддымö деч лÿдеш Кызытсе саман шотышто тÿрлын вуйым шийыт: илаш, пашам ышташ, оксам налаш йöн уке маныт. А вет кумыл да чытыш лийыт гын, йöным муаш лиеш. «Паша лÿдшым лÿдыкта, лÿддымö деч лÿдеш», - туштен ойлымо семын каласыш С. Шуматбаева. Чынжымак, тудын ешыжым паша вуйге авалтен, манаш лиеш. Вуйым шияш пагытышт ок код.
Шуматбаевмыт Калтаса районысо Калмаш ялыште илат. Федор фермер улеш, кумшо ий «Малыш» озанлыкым вÿда (озанлыкшым тудо уныкаже шочмылан тыге лÿмден), 250 гектар мландыже уло, ешартышлан арендыш налеш. Светлана - частный предприниматель, тÿрлö вере икмыняр кевытым куча. Шуматбаевмыт нерген тÿрлö мероприятийын спонсорышт семын чÿчкыдын колаш лиеш. Тиде, мутат уке, пагалымашым сула.
- Светлана Александровна, те пелашда дене коктын кок кугу пашам виктареда. Неле огыл?
|
|
Подробнее...
|
Лу-латвич ий ондак почтальоным кугу уна семын вашлийыт ыле. Меат пöрт еда кугу сумкаж гыч «йокмажым» шалатен коштмыжым изин-кугун вученна. Да туге чучын, пуйто почтышто веле элысе уверым палат, тудын гоч веле мÿндыр родо-шочшына-влак дене кыл пеҥгыдемеш. Тыгак лийын. Калыкат тунамсе пагытыште почтышто шуко погынен: письмам, телеграммым колтедылын, посылкым налын, газет-журнал-влаклан возалтын да молат. А таче сÿрет йöршын весе. Почтыш письмам кучен вашкыше еҥым шагал ужына.
Тидын шотышто калык ойым шымлыше рÿдер (ВЦИОМ) шымлымашым эртарен. Кызыт калык почтыш утларакшым илыме верлан, туллан, газлан тÿлаш коштеш. Тидын нерген 40 процент респондент палемден. Письмам улыжат 16 процент еҥ колта. Пенсийым налаш 13 процент коштеш, 12 процент подпискым ышта, оксам колта, 7 процент посылкам колта, 6 процент кредитым тÿла. Оҥай, йодыштмо еҥ-влак кокла гыч улыжат 5 процент веле телеграммым колта. Мутат уке, кызыт илышыштына интернет кугу верым налеш. Тудын полышыж дене тÿнясе илышым шымлаш почтышко 2 процент еҥ вашка. 13 процент респондент «почтыш ик ганат пурен омыл» манын палемден. 4 процент арнялан ик гана миен савырна, кажне визымше икмыняр тылзылан ик гана пурен лектеш, 23 процент - ик ийлан ик гана. Рÿдерын шымлымыж почеш, почтыш утларакшым ял калык (50 процент) коштеш, тынарак илалше-влак да интернет дене пайдаланыдыме 49 процент еҥ.
Меат йодыштмашым эртарышна. Почтыш могай сомыл дене утларакшым коштыда? Письмам возаш йöратеда мо? Йодыштмо еҥна-влак тыгерак вашештышт.
Л. Ипаева, 59 ияш: «Письмам возымаш уке, почтышкат шагал коштам. Мÿндыр родына-влак дене телефон дене мутланем».
Л. Ижбулдина, 68 ияш: «Почтыш чÿчкыдынак коштам манаш ок лий. Газет-влак толмым чарнат да тунам веле миен савырнем. Письмам ынде 40 ий наре возен омыл, очыни».
О. Яметов, 42 ияш: «Письмам пытартыш гана армийыште улмем годым возенам, очыни. Газлан, электричествылан тÿлаш манын, тылзылан ик гана мием. Такшым нуным интернет полшымо денат тÿлаш лиеш ыле, да ялыште илыше кажне еҥжак компьютерым налын ок керт. А газетлан почтальон толмо годым сералтына».
Е. Иргубаев, 28 ияш: «Мый чÿчкыдынак почта гоч иктаж-могай заказым ыштем, садлан тушко корным ом йомдаре, манаш лиеш. А письмам пытартыш гана Бирск кугыжаныш педагогический институтын икымше курсышто тунеммем годым возенам ыле. Тидлан ынде 10-11 ий эртен. Мÿндыр йолташем-влак дене телефон дене мутланена». |
|
|
|
|
<< Первая < Предыдущая 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Следующая > Последняя >>
|
|
Страница 9 из 135 |
