Тошто Базан участковый больницын стационар пöлкаштыже черле еҥ-влак шагал улыт манаш ок лий. Эмгак йол йымачат лектеш, маныт. Шкевуя толын от керт гын, вÿден але «Вашкеполыш» денат кондат. Юмо аралыже…
     Жап лу шагат эртен веле гынат, эмлыме палат гыч лектын, марийжат, татаржат, рушыжат, дежурный медсестралан «Эмлымыланда кугу тау, рахмат, спасибо» манын, мöҥгыш куанен ошкылыт.
     Теве процедура палата почылто да, кидешыже системылан ямдылыме эм-влакым пижыктыман штативым кучен, чылалан палыме медсестра лектын шогале. Тудым иктыже акай, весыже кокай, кумшыжо шÿжарем але ÿдырем маныт. Шукыжо «Сай улыда, Ирина Ивановна!» манын саламлалтыт. Ирина нуным веселан ончалеш да, «вашкем» маншыла, лишыл палатышке омсам почеш…
     Тудо чынжымак вашка, вет кажне палатыште 4-5 черле еҥ вуча, коклаштышт нелын черланышыжат уло. Лывырге кидше дене эмлыме процедурыжым эртара да, черле еҥын состоянийжым йодын, омса велке ошкылеш.
     И. И. Иксанова (школышто тунеммыж годым Никифорова ыле) дене пырля Тошто Базан больницыште кугу опытан медсестра, фельдшер да врач-влак калыкын тазалыкше верч тыршат.  Больницын чапше Бирск районышто веле огыл, пошкудо районлаштат, торашкыракат шарлен.
     Ирина Иксанова 1964 ийыште шочын, 1981 ийыште Памаш кыдалаш школым тунем пытарен да Свердловск оласе медицина училищыш пурен. 1983 ийыште «Сестринское дело» квалификацийым налын. 1986 ий марте Свердловск олаштак кудымшо больницыште пашам ыштен. Вара Тошто Базан больницыште процедурный сестран сомылжым шукташ тÿҥалын. Тыште ынде 23 ий тырша. Пашажым  йöратымыжланак дыр лектышыжат куандарыше - калык тудын нерген поро шомакым гына ойла, «Ирина Иксанова почетный да заслуженный медицина пашаеҥ лийшаш» маныт.

     Кеҥеж каныш – йоча-шамычын эн весела, вучымо жапышт. Пÿртÿсыштö, яндар южышто канаш, ерыште да эҥерыште шер теммешке йÿштылаш, йолташ-влак дене вашлийын, модын юарлаш лиеш! Тидлан мÿндыркö кошташат огеш кÿл, вет республикыштына моткоч шуко йоча тазаҥдарыме лагерь пашам ышта.
     Теве кызыт Краснокам районысо «Чолман» («Кама») лагерьыште тиде кеҥежлан пытартыш, нылымше, смена эрта.
     Лагерь але самырык, кумшо ий веле пашам ышта, туге гынат тыште йоча канышым оҥайын эртарен моштат.  Тудо кокымшо ий «Ончыкылык – тиде ме!» комплексный программа дене пашам ышта. Кажне сменын шке ойыртемже уло. Кокымшо да кумшо заезд спорт, тазалык да башкир культура дене кылдалтыныт гын, тиде смена сöрастарыме, кидпаша мастарлыклан пöлеклалтын. Тудо йоча-влакым сылнылыкым умылаш, сÿретлыме мастарлыкыштым шуараш туныктышаш. Тидлан йоча-влак тÿрлö кружокышто (сÿретлымаш, квилинг (пÿтырымö кагаз гыч модышым ыштымаш), портыш гыч модыш, папье-маше, макетирований, вокал) тунемыт.
     Ик сменыште 60 наре йоча шке тазалыкшым пеҥгыдемда. Нуно  Краснокам районысо тÿрлö верла да Нефтекамск ола гыч улыт. Отряд-влакын лÿмышт заездын темыжлан келыштаралтыныт, тиде -  «Акварельки», «Стилисты» да «Ультрамарин».
     Йоча канышым веселанрак да оҥайынрак эртараш шке пашаштым йöратыше, кугу опытан мастар-влак тыршат. Тиде лагерь вуйлатыше Х. Г. Исламова, спорт пашаеҥ Л. У. Ахметдинова (Нефтекамскысе йоча усталык рÿдер), вожатый-влак Т. В. Шулындина (Нефтекамск педколледжын выпускникше), Е. З. Садыкова (Нефтекамск  машиностроительный колледжын студентше), О. В. Илинбаева (БирГСПА-н студентше), воспитатель А. М. Сафаров (Тошто Мушта школ), М. Р. Зайнетдинова (Амче школ), Л. Г. Шавалиева (Нефтекамскысе 16-шо школ).
     Лагерьыште кажне кечын тÿрлö оҥай мероприятий эрта. Тиде «Кугу таҥасымаш», «Тату-шоу», «Мыскара цирк», «Чолман патыр-влак», «Йоча сабантуй», «Минута славы» да молат. Чÿчкыдынак Нефтекамск оласе каныш паркыш, музейыш, сÿрет выставкыш, компьютер клубыш экскурсий дене кондыштарат. Тыште йоча-влаклан веле огыл, вожатый-влакланат моткоч келша. Теве шкешт кузе ойлат.

     Башкортостанысе Ял озанлык министерство 14 августышто Караидель районышто зональный семинарым эртарыш. Тушко республикын йÿдвел кундемысе 11 районжо гыч ял озанлык управлений вуйлатыше, тÿҥ агроном да кок озанлык вуйлатыше дене ÿжыныт ыле. Семинар Явгильдино ялын «Нур+Р» ООО-н шурно складыштыже да пасуштыжо эртыш. Тушто тÿҥ шотышто кокияш уржам, кокияш шыдаҥым да кокияш тритикалем (кокияш уржа ден шыдаҥ гыч лукмо кушкыл) куштымо шотышто йодыш-влакым каҥашышт.
     Погынымашын пашажым ял озанлык министр Ш. Х. Вахитов да тудын алмаштышыже Н. А. Коваленко вÿдышт. Тÿҥалтыште Караидель район администраций вуйлатыше И. Г. Мусин районысо озанлык-влакын кокияш шурным куштымо опытышт да уда огыл лектышышт дене палдарыш, вара Башкир кугыжаныш аграрный университетын, Башкортостанысе ял озанлык научно-исследовательский институтын, «Госсорткомиссий» ФГУ-н, «Башплодородие» ГП-ын вуйлатышышт, Ял озанлык министерствын тÿрлö пöлкам вуйлатышыже-влак практический йодыш-влак почеш туныктен ойлышт, урлыкашым ямдылымым, зернотокышто тудым, тачысе кечылан келыштарен, протравитель-влак дене эмлымым, пасушто кызытсе техника да агрегат-влак дене мландым пушкыдемден ÿдымö йöн-влакым ончыктышт, тÿрлö фирма гыч толшо представитель-влак кушкылым химический йöным кучылтын аралыме шотышто шкеныштын продукцийыштым темлышт.
     Шурным ончен куштышо-влаклан чылаштланат семинар пайдале шинчымашым пуыш.

     Элыштына кокымшо икшывым (але кумшым, нылымшым да умбакыже) шочыктышо ава-влаклан 2007-ше ий гыч ава капиталлан сертификатым пуэдаш тÿҥальыч. Окса дене 250 тÿжем теҥге семын аклыме сертификатым ий еда индексироватлат, тений тудын кугытшо 312 тÿжем 162 теҥгеат 50 ыр лийын.  Ава капиталым 2010-шо ийыште гына кучылташ тÿҥалаш палемдыме ыле гынат, илышысе тÿрлö савыртышым, тÿнямбал кризисым шотыш налын, ончыч пеҥгыдемдыме законыш тенияк икмыняр вашталтышым пуртышт. Тыге идалык тÿҥалтыш гыч ава капитал дене илыме верлан ипотечный кредитым тÿлаш эрыкым пуышт. Элыштына тыгай йöн дене тымарте 60 тÿжем еш пайдаланен, тидлан 15,8 млрд. теҥгем ойырымо, увертарыш Россий Федерацийын Пенсионный фондшо.
     Шукерте огыл, кризис жапыште икшыван еш-влаклан могай-гынат полышым пуаш манын, ава капиталлан сертификатышт улман кажне ешлан 12 тÿжем теҥге дене налаш лийме нерген палдарышт. Тиде сомылым кузе ворандарыме нерген ме Россий Федераций Пенсионный фондын Нефтекамск оласе Управленийжым вуйлатыше Ф. С. Шаритдиновам каласкалаш йодна.