Могай тыныс чоншижмаш! 500 ий ончыч француз Ленорман куэм гыч кугу куполым урген, кандыра дене шинчаш пушкыдо пÿкеным йöнештарен да кÿкшö башне гыч тöрштен. Тиде чоҥешташ йöнештарыме ÿзгарым тудо парашют манын, рушла каласаш гын, «против падения» манмым ончыкта. А таче, у илышлан келыштарен, Ленорманын парашютшылан инженер-влак йöршеш у тÿсым пуртеныт.
Шукерте огыл тыгай парашют дене тöршташ Ирсай школышто тунемше икмыняр йочаланат пиал шыргыжале. Мишкан селасе «Путник» йоча туризм да экскурсий пöртын туныктышыжо
С. И. Минильбаева йоча-влакым парашют дене тöршташ ятыр ий туныкта. Уста, поро педагогын 13 тунемшыже 12 августышто Ирсай школыш погынен. Школ спортзалыште Светлана Исинбаевна йоча-влаклан инструктажым да тренировкым эртарен. Вара А. В. Садовский да С. И. Минильбаева вуйлатыме почеш йоча-влак автобус дене Уфа оласе М. Гареев лÿмеш аэроклубыш каяш тарваненыт. Кажныжын чонжо тургыжланен, кажныжын ушыштыжо могай дыр шонымаш пöрдын. Тидым йоча-влакын шинчашт гыч лудаш лийын: «Кунам миен шуына? Кунам тöрштена?»
Кастене йоча-влак Уфа оласе аэроклубын оралтышкыже толын воленыт, палатка-влакеш верланеныт, шокшо кочкышым кочкыныт.
Ик жап гыч лекцийым лудыч, инструктажым, тренировкым эртарышт. Кастене весела экскурсий лие. Чылажат оҥай!
Эрлашыжым эрдене мемнам аэроклуб воктене верланыше кумда пасушко наҥгайышт. Тушто АН-2 самолёт вучен. Шукат ыш эрте, медшÿжар тазалыкнам текшырыш. Теве ме стройышто шогена. Чыла ямде, чиктеныт. Ўнарым погалтен, радам дене самолётыш шична. Самолёт кÿшкö, кавашке, кÿзен кайыш. Мландÿмбалсе предмет-влак тыгыдын веле койыт. Ик жап гыч ме самолёт гыч кум-ныл еҥ дене ÿлыкö волаш тÿҥална.
Ом пале, могай шонымаш лийын йоча-влакын ты жапыште, мый гын, парашютым лÿдде, чолган тергенам. Мланде мый декем утыр лишемеш. Ик-кок минут гыч мый кумда шурно пасушто ыльым. Моткоч кугу куан! Теве 1000 метр кÿкшыт гыч икте, весе, кумшо мландÿмбаке велыт. Оҥай! Парашютым поген, икте-весылан полшен, икымше чоҥештымаш дене саламлен, ме чумыргышна. Изиш каналтымеке, мемнам 1200 метр кÿкшыт гыч чоҥештымаш вучен. Тудат мемнам лÿдыктен огыл. Могай виян, тыныс чоншижмаш! Аэроклубысо пашаеҥ-влак мемнам икымше чоҥештымаш дене саламлышт, тазалыкым тыланышт, порын ужатышт. Тыгай мероприятийым организоватлымылан, таза-эсен толын шумылан уло чон дене кугу таум каласена.
Я. ИШАЛИНА.
Мишкан район. |
|
Кечыйол школ корным
Эрден эр волгалтыш,
Шинчымаш тÿняшке почылто омса.
Таче шер теммешке,
Аваем, ом мале.
Ончыкылык корныш тарванем мыят.
У вий ден у шÿлыш
Сумкаштем тич темын.
Шинчымаш тÿняште - нуно кÿлешан.
Кечыйоллак лийже
Волгыдо, ÿшанле
Икымше сентябрь кажне йочалан.
М. ИЗИЛАНОВА. |
Икымше сентябрьым кажне еҥ чон вургыжын вуча. Тиде кечын икымше гана школ лондемым вонча, кö гын, пытартыш ий шинчымашым поген, кумда илыш-корныш каяш ямдылалтеш. Икымше гана школ омсам почшо-влакым туныктышо ÿшанле, поро шинчаончалтышыж дене вашлиеш.
Мыйынат шинчаончылнем кызытат шыма, поро койыш-шоктышан Римма Мингалиевна Николкина. Тудо мемнам тÿҥалтыш класс гычак шинчымаш корно дене ÿшанлын наҥгаен. Ме йолташем-влак дене школыш эре весела кумыл дене вашкенна: Римма Мингалиевнам вашкерак ужмына шуын. Шуко уым, палыдымым ушышкына пыштенна, шарнаш тыршенна. Яра жап годым модыш дене модынна, конкурслаште вийнам тергенна.
Теве ушешем «Азбука» пайрем сайын сÿретлалт кодын. Римма Мингалиевна шуко мурым, почеламутым туныктыш. Кажне кечын урок-влак деч вара репетицийыш кодына ыле. А пайрем кече пеш весела, но тургыжландарыше лийын. Вет тиде пайремыш ача-авана-влак ончаш толыныт. Сценыште выступатлыме годым вожылалтын, лÿдылтын гын, Римма Мингалиевна ÿмбак ончалмеке, тудын тыматле, поро ончалтышыжым ужын, кумыл нöлтын. Кызыт тиде пайрем нерген шарнымаш фотокартычкылаште веле кодын. Теве мурым мурена, марла куштена. Вес фотошто - уло класс да Римма Мингалиевна. Чыланат куаненна, шыргыжына, туныктышынат шинчаже куанен йÿла.
Моло фотом тÿткын ончем, а шарнымаш утыр шукемеш. Теве У ий пайрем. Мый йолташем дене Йÿштö Кугыза, Лумÿдыр да Принцесса пелен шогена. Тунам мый принцессам «могай мотор улеш, тувыржат могай ошо» манын ончышым. Кö улмыжым пайрем мучко шым пале. Мучаште лыжган ойлен колтымыж гыч веле умылышым: тиде Римма Мингалиевна лийын улмаш.
Тудо туныктымаштат пеш мастар улеш. Урокышто тудым колышт-мо веле шуын: темым келгын умылтара, ойлымыжат ушеш шыҥен кодеш.
Изиэм годым мый ик тылзе утла школыш тунемаш шым кошт. Тунам Римма Мингалиевна кажне кечын мыйым туныкташ толеш ыле. Мöҥгыштыжат пашаже лийын да школышто ноен гынат, мый декем толде кодын огыл. Римма Мингалиевнан полшымыж дене мый йолташем-влак деч тунеммаште вараш кодын омыл. Тидлан пеш кугу таум каласынем.
Римма Мингалиевна пеленсе ныл ий вашке гына чоҥештен эртыш, чеверласашат жап толын шуо. «Пытартыш оҥгыр» шинчавÿд деч посна ыш эрте. Вет тиддеч вара тудо нигунамат урокыш огеш пуро, яра пагыт годым модыкташ огеш тÿҥал, ныжыл йÿкшым кечын огына кол, поро шинчаончалтышыжым кечын огына уж… Римма Мингалиевна, пуйто шонымашнам шижын, ночко шÿргыжым окна велке савырыш.
Тудын дене чеверласымылан ныл ий эртыш, но уремыште вашлийын, «сай улыда» манын пелештыме годым Римма Мингалиевна лишыл родо гай чучеш.
2010-шо ий – Туныктышын идалыкше. Тек тиде ий тудлан шуко пиалым конда, тунемшыже-влак нигунамат тудым огыт мондо.
О. ЯМБУЛАТОВА.
Чорай школ, Мишкан район. |
|
Тÿня мучко - шинчымашым пойдараш |
|
Турцийыште частный школ, иностранный лицей-влак шуко улыт. Кугыжаныш школышто ик классыште 40 йоча тунемеш гын, част-ныйыште - 12. Ача-ава шукыж годым икшывыштым кугыжаныш школыш тунемаш колтат, вет ньогам частный школышто туныкташ ик тылзылан 500-600 долларым луктын пыштыман. Турцийыште икшывылан репетиторым але ешартыш занятий-влакым огыт нал - нунын шонымышт почеш, кÿлеш знанийым школыштак пуышаш улыт, уке гын молан нуно пашам ыштат. Тылеч посна Турцийын законжо почеш, кугыжаныш школышто верысе туныктышо гына пашам ыштен кертеш, вес эл гыч толшо-влак частный школ але лицейлаште туныктат.
Китайыште образований ончылно ик пÿсö йодыш шога: икшыве шуко, а туныктышо-влак огыт сите. Тыште школ-влакын икте-весышт коклаште ойыртем кугу: нуно тыглай гыч тÿҥалын, элитный школ марте улыт. Ий еда ача-ава икшывыжын тунеммыжлан 700-2000 долларым тÿлышаш (акше йочан могай школышто тунеммыж деч шога), тиде спонсор полышлан шотлалтеш. Южо поянже икшывыжым школыш йöршын ок колто - туныктышым оксала мöҥгыш ÿжыт. Мутлан, Пекиныште тыгай туныктышылан тылзылан 300 долларым тÿлат. Кугыжаныш да моло школыштат тÿҥалтыш классыште йоча-влакым икгай туныктат гын, кугурак класслаште ача-ава икшывыжлан урок-влакым шке ойырен кертеш. |
|
Подробнее...
|
|
Законым пудыртышо-влакым верештыныт |
Наркотикым шаркалымым эскерыше Россий Федераций Федеральный службын Башкортостанысе управленийжын Нефтекамск оласе пöлкаже 2010 ий 14 май гыч 31 октябрь марте наркотикан кушкыл-влакым куштымо да ужалыме ваштареш “Мак” оперативно-профилактический пашам эртара манын увертаренна ыле. Тиде жаплан Нефтекамск ола да тудын воктенсе районласе чылаже ик гектар утла кумдык мландыште ик тонн наре кынем муыныт да пытареныт. 2010 ий июльышто наркоконтрольын пашаеҥже-влак Янаул районысо Сандугач ялыште частный озанлыкыште макым ончен куштымым да кукшо вургыжо-влакым аралымым верештыныт. Татышле районысо Шулганово селасе ик озанлыкыште макым куштеныт. Озаже-влакым закон почеш мутым кучаш шогалтеныт. Августышто Краснокам районысо Воробьево ял воктене наркотик дене аҥыргыше кок еҥым кученыт. Иктыжын пакетыштыже гашиш ÿй лийын. Наркотикым кыне гыч шкеак ямдыленыт. Нунын ваштареш уголовный делам почыныт.
А. ГИЛЬМАНОВ, Наркотикым шаркалымым эскерыше Россий Федераций Федеральный службын Башкортостанысе управленийжын Нефтекамск оласе старший дознавательже, полиций майор.
|
|
|
|
|
<< Первая < Предыдущая 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Следующая > Последняя >>
|
|
Страница 2 из 135 |
