On-line новости

Горячих новостей нет.
< Февраля 2010 >
П В С Ч П С В
1 2 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28

Погода

GISMETEO: Погода
Илыш йыжыҥ

Тек чонышто ÿшан ила

     Кас шумек, Маша кован суртыштыжо нигунамат шып ок лий – уныкаже-шамыч йочасад гыч пöртылыт веле, тунамак пöлем изи пöрткайыкла веселан чогыматыме йÿк дене ылыжеш. Мишук ден Вова я пöлем гыч пöлемыш икте-весыштым поктен куржын колтат, я модыш машинаштым дÿргыктен шÿкен кудалыктат але эше иктаж-могай модышым шонен луктыт.
     Тыгодым ковашт кухньышто шогылтеш – нунылан кас кочкышым ямдылкала. Йÿк-йÿан утларак талышныме годым кухньо омса гыч вуйжым луктын ончалешат, «Адак шургеда?!» малдалеш.
     Ньога-влакым пукшен, малаш пыштымек веле пачерыште тыныс лиеш. Тунам иже шукертак сулен налме канышыш лекше ÿдырамаш шкежат пыртак каналтен кертеш, но… тÿрлö шоныш да сомыл дене вÿдылалтын, ласка омым ятыр годсек огеш пале гаяк.
     Ачашт деч посна, шкетынак, кок изи ÿдыржым йöратен, вÿчкен да семален кугемдымыж годым, вес гана иктажше йоҥылыш корныш тошкал кертеш манын, ушыштыжат лийын огыл. Шке икшывым чынже денак уло чон дене  йöратыше могай ава тыге шонаш тоштеш? Кажне шке падырашым  ушан-шотаным, илышыште шке верым муын моштышым, чумырымо ешыштыже пиаланым ужнеже.
     Мария ÿдыржö-влаклан рыскалымак тыланыш. Кугыракшын илышыже воранымыла чучеш, пелашыж дене кум шочшым ончен куштат, пашам ыштат, чылажымат эркын йöнештарен, посна суртым чоҥаш тÿҥалыныт.
     А изиракше… Мо тудын дене лие? Кунам вияш корно гыч кораҥе? Ала икымше марийже деч ойырлымо деч вара чонысо пусталыкым арака дене мушко, ала вес пöръеҥ дене ешым чумырымек, адакат шке пиалым ыш му да койыш-шоктышымат луштарыш. Арамлан огыл ойлат: ÿдырамаш кочывÿдлан  шÿмаҥеш  гын, тудым нимо денат чараш огеш лий.  
     Изирак ÿдыржö, Галина, кокымшо гана ешым погымек, Мария вигак шиже: Мишук уныкажлан у ешыште ласкалык ок лий: ача лийше тудым шÿрдылынак шога, кунамже кидшымат эрыкыш колта. Тыгай годым Мишук шинча ончычшо вашкерак шылаш тырша, уло öпке дене кычкырен шортмо олмеш иктаж лукыш шыпак пызнен шинчеш.  Кокланже шке шинча денак тыгай сÿретым ужшо кован чонжо ишалте: кузе йöршын але нимом умылыдымо ньогам обижаяш пуэт? Тыге Мишук коваж дек илаш кусныш. Тудын дене йочасадыш ошкылеш, кастенат аваж деке огыл, коважын пачерыш пöртылеш.
     А Галялан «эрык» кодо: икшыве - кова пелен, пелаш – пашаште. Шкеже автобусышто кондукторлан коштеш ыле, но чытыш ыш сите – пашажым кудалтыш. Вес келшыше верым муаш тöчен ончыш, да арам. Кызытсе неле саманыште, кунам ятыр ий дене ик верыште тыршыше пашаеҥ-влакымат чÿчкыдын пашадар деч посна кодат але шагалемдыме амал дене луктын колтат, кöлан кÿлат?
     Йокрок годым пöръеҥ гына огыл, ÿдырамашат «сай» йолташым писын верештеш. Лачак сай але осал койышан улмыжым шке виса дене акла да кокланже йоҥылыш йолгорныш тошкалмым ок шиж.
     Галян Лиля пошкудыжат нигушто пашам ок ыште. Йочапöртыштö кушшо тулык ÿдырлан еш-влак илыме тÿшкагудышто пöлемым пуэнытат, пелашыж дене тушто илыштыт. Илыштыт манашак логалеш шол – пашам огыт ыште, южгунам киндыланат оксашт уке, а кочывÿдшылан гын ала-кушеч эре муыт?
     Галя ден Лиля, лишкырак палыме лиймек, южгунам пайрем чесым пырля ямдылаш, иктаж амал дене погынаш тÿҥальыч. Тыгай годым вÿрым модыктышо, уш-акылым пудыратыше да кумылым ылыжтыше кочывÿд деч посна лиеш мо? Йöн лекме дене Галян пелашыжланат ты тÿшкаште пöрдаш, жапым «веселан» эртараш келша.
     Илыш эртымым отат шиж. Галя кокымшо йочам ыштыш. Но тошто койышым ыш кудалте, мöҥгыштö яра улмо годым икшырымын эртыше илышым мо дене гынат чевертыме амал адакат тушкак савырныш.
     Кунам пелашын паша гыч ноен пöртылмö годым пырля подылыт, южгунам  пошкудо-влак иктаж амалым келыштарат. Тугайже вет лектынак шога – кычалшаш уке.
     Ўдыржö йÿаш тÿҥалме деч Мария кужу жап вожыл кошто, нигöлан шижтараш ыш тырше. Ойгым шкетынак чоныштыжо нумале, но кузе шылтен шуктет? Теве ынде Галям  кок идалыклан аван праваж деч посна кодышт, икшыве-влаклан кова опекун лие. Йöршын икшыве-влак деч посна кодын кертмым ÿдыржö шоналта гын? Тöрланаш ÿнарже сита мо? Купысо лÿкыш тошкалаш веле куштылго, вийым поген, ийын лекташ -  манаш веле.
     Пачерыште шып. Кечыгут модын-юарлен куржталме деч вара уныка-влак ноенытат, коктынат ласкан папалтат. Кова, помыжалтараш огыл манын, вуйышт гыч ласкан ниялтыш, леведышыштым тöрлыш.
     Эрла у кече шыргыж лектеш, мландÿмбалсе чыла чонанлан волгыдым, илышым, ÿшаным пöлекла. Тек Маша кова ден изи уныкаже-влакын чоныштат ÿшан ила, чыла нелым тошкал сеҥаш вий-куатым ешара.  
Э. АЛЕКСЕЕВА.
 
  Список статей текущего номера  
   
При цитировании документа ссылка на сайт с указанием автора обязательна.
Полное заимствование документа является нарушением российского и международного законодательства и возможно только с согласия редакции.
RSS RSS