Кокымшо пелийлан газетлан тошто ак дене возалташ лийме досрочный подпискын жапше март тылзыште пыта. Апрель гыч подпискын у тургымжо тÿҥалеш, но тунам акым кугемден кертыт. Эртыше ийын «Чолманлан» возалтме нерген изирак иктешлымаш денат палдараш лачеш толеш, шонем. Ик могырым, тыршен ыштыше почта пашаеҥ-влакым пöлек дене палемдаш шонымынам шуктен кертна, вес могырым, шочмо йылме дене лекше газетлан ий гыч ийыш шÿмаҥден шогымо олмеш утыр шеҥгекыла кайыше кундемлаште (тыгайышт шуко огыл гынат), можыч, шке калыкышт нерген кеч шулдырак ак дене подпискым ыштыме годым шоналтат ыле?
     «Чолманлан» эн шуко подпискым ыштыше-влак коклаште эртарыме конкурсышто Калтаса районысо Тошто Оръямучаш ял гыч Марина Сабитова сеҥышыш лектын, 87 экземплярым возыктен (почта отделений вуйлатыше – Роза Апакова), кокымшо верым Мишкан район Пÿнчер ял гыч Ольга Зайнакаевалан пуымо (почта отделений вуйлатыше – В. Карпова), кумылаҥдыме кумшо приз дене Мишкан район Монар ял гыч Зинаида Баймуллинам, Краснокам район Йывангасола гыч Раиса Гавриловам, Калтаса район Ўлыл Качмаш ял гыч Римма Патырбаевам палемдышна.
     Калыкнан лÿмнерже верч тыршыше, шочмо йылме нерген тургыжланыше (йылме деч посна калыкнат йомеш) чолга койышан йолташна-влак нергенат поро мутым каласыде огына керт. Мутлан, Бирск районышто газетлан возалтме паша ий гыч ийын нелын кая, поснак марий изданий-влаклан. Туге гынат эртыше тургым годым «Чолманлан» ончычсо деч шукырак возалтыч. Таум каласыме шуэш Бирск почтышто тыршыше марий ÿдыр-влаклан, нунын полшаш тыршыме кумылыштым, пашаштым шижынак шогышна. Поснак вуйым савыме шуэш Бирск оласе пазарын директоржо Т. А. Бакиевалан, шке кумылын тудо нылле наре еҥлан «Чолманым» возыктыш. Тудым чын марий ÿдырамаш, калыкнан йÿлен шогышо ÿдыржö манам гынат, йоҥылыш ом лий, шонем. Бирск район гыч тыгак И. Б. Бухаровым йÿлышö чонан марий семын палемдынем, ийготым ончыде, ял гыч ялыш почтальон да агитатор семын коштеш. Мутат уке, Уфа олаште илыше В. И. Сайпанова кажне ийын шке кÿшеш «Чолманлан» подпискым чыла палымыже, родо-шочшыжо да пашаеҥже-влаклан ышта, республикына деч öрдыжсö кундемлашкат колта. Кугу тау туштак илыше С. С. Новиковлан, почтальон-влаклан шергакан пöлекым наледаш да моло йодыш шотыштат редакцийлан эре полшаш тырша. Нине кок айдемын суапле пашаштым, надырыштым палыдыме еҥат уке, шонем.
     Балтач район гыч С. Изибаеровын чын марий шÿлышан улмыжо куандара. Газетлан кумылаҥдыме сомылым гына огыл, шке йырже калыкым ушен, мер пашамат шукта.
     Чумыр ончымаште, «Чолман» газетлан возалтме чот районлаште кокла кÿкшытыштö кучалтеш. Лудшо калык шагалемеш, самырык-влак Интернет сайтлаште «шинчат», телевизор да тулеч молат нуным книга да газет деч йÿкшыктен толыт гынат, моло йылме дене лекше изданий-влак дене таҥастарымаште, илышыште «Чолманын» верже калыкнан шке йылмыже могырыш мелын шогымыжым ончыкта. Российыште лекше финн-угор СМИ-влак коклаште газетна лудшыжо-влакын чотышт дене (тиражын чотшо огыл, поснак ойырен палемдем, а лудшына-влакын мыняре улмышт) кокымшо верыште шога. Тидыжым «Чолманым» луддымо, редакцийын пашажым, илышыжым палыдыме марий калыкын «кугу мер пашаеҥже-влаклан» возем. Шке калыкетым ушен шогышо, йылмым арален кодаш тыршыше да эше культурыжым нöлтышö изданий нерген тептердыме семын шонкалыде ойлышташ намыс.
     Калтаса районышто тений нигунамсе деч ятырлан лудшо ешаралтын. Почтальон-влакын тыршымышт деч пеш шуко шога, тидым кÿшнö палемдышна. Тÿҥ шотышто Тошто Оръямучаш, Тошто Яш могырышто сай кÿкшытыштö «Чолманлан» подпискым эртарышт, Павасолаште ял озанлык вуйлатыше П. Т. Петров шке пашаеҥже-влакым кумылаҥдыш. Нунылан кöра районыштат ончыко лекте. Нефтекамскыште кажне пелийын лудшо ешаралт толеш, ола гынат, шочмо йылме дене лекше газетлан утыр шÿмаҥыт. Уфаште, мöҥгешла, газетлан возалтше шагалемеш, шÿдышкат ок шу. Моло районлаште, палемденам ыле, я изишак шагалемеш, я ешаралтеш, икманаш, эскерен, тöрленак шогат. А теве Мишкан ден Краснокам районлаште пытартыш ныл ий жапыште марла лудмаш «пеҥгыдын» волен толеш (Марий Эл гыч налме изданий-влакын чотыштым парня дене шотлаш лиеш), а тений нунын деке Янаул районат ушныш. Конешне, В. Васильевлан бюстым шогалташ, калык толкыным тарватен, «Чолман» сайынак полшыш, умбакыже тудо молан кÿлеш? Таҥастарыза: икгай жапыште илена, ик койышым койына, а марий шÿлыш ик районышто ик тÿрлö, вес вере – тÿвыт весе. Рушла манмаште, отношенийышт тыгай манаш гын, чын лиеш, шÿлыш тыште келшен ок тол…